خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





روش های نمونه گیری و ازمایش نمونه قارچی

    جلسه اول

    مراقبت هاي بهداشتي در آزمايشگاه قارچ شناسي:

    1-در آزمايشگاه هاي قارچ شناسي حتما از روپوش استفاده كنيد

    2-اگر خراشي بر روي دست خود داريد حتما قبل از ورود به آزمايشگاه با چسب زخم يا دستكش آن را بپوشانيد

    3-در كار آزمايشگاه شتاب زدگي ممنوع

    4-از رفت و آمدهاي بي مورد در فضاي آزمايشگاه جلوگيري شود

    5-چنانچه در هنگام كار لوله كشت روي زمين افتاد حتما مسئول آزمايشگاه را خبر كرده يا خودتان با استفاده از محلول ضد

    عفوني كننده محل آلوده را ضد عفوني كني محلولهاي ضد عفوني كننده شامل الكل 70-90% محلول فرمالدئيد كه فرمالين

    8%در الكل70% فنل 5% ويسكودين5% هيپوكلريت5%

    6-چنانچه دست آلوده به عناصر قارچي شد بلافاصله با آب و صابون شسته شود استفاده از الكل ايزوپروپيل70%نيز ميتواند

    مناسب باشد

    7-در آزمايشگاه قارچ شناسي ميبايست رطوبت كافي و دما ثابت باشد

    8-هواي موجود در ازمايشگاه بايد ساكن باشد تا از پراكندگي عناصر قارچي جلوگيري به عمل آيد

    9-يكسري از عناصر قارچي هستند كه از طريق دستگاه تنفسي آلودگي ايجاد ميكنند هنگام كار كردن با آنها بايد از هود

    (safly cabinet) استفادهشود يا از ماسك

    10-در آزمايشگاه قارچ شناسي محيطهاي كشت مورد استفاده و مواد آلوده قبل از دور ريختن حتما بايد استريل شوند اين

    استريل شدن توسط اتوكلاو (با حرارت مرطوب و بخار آب استريل ميكند) انجام ميشود

     

    جلسه دوم


    نمونه برداري از ضايعات قارچي پوست

    معمولا محيط هاي كشت قارچ شناسي را داخل پليت يا لوله ميريزند محيط هاي كشتي كه داخل لوله تهيه ميشوند نسبت به پليت بهترند زيرا 1- حمل و نقل لوله راحت تر از پليت است 2- امكان انتشار آلودگي در پليت

    بيشتر از لوله ميباشد

    اساس كار در آزمايشگاه قارچ شناسي دقت در بدست آوردن نمونه كافي و صحيح مي باشد كه جهت تشخيص بيما ري هاي قارچي به كار ميرود

    در هر صورت در آزمايشگاه پزشكي نمونه مناسب پيدا كردن بسيار مهم است

    نمونه هايي كه براي آزمايشگاه قارچ شناسي ارسال ميشود به سه دسته تقسيم ميشوند :

    1- نمونه هاي جلدي(پوست -مو- ناخن)

    2- زير جلدي

    3-احشايي -ادرار-خون-بزاق-خلط-مايع مغزي نخاعي(csf)


    نكته: يكسري از نمونه هاي احشايي به طور طبيعي فاقد ميكروارگانيسم هستند مثل خون يا مايع مغزي نخاعي اما ساير نمونه هاي احشايي داراي ميكروارگانيسمند


    در اين جلسه نمونه گيري از ضايعات پوست رو براتون توضيح ميدم:


    قبل از نمونه برداري بيمار حداقل 48 ساعت نبايد حمام رفته باشد و از داروهاي ضد قارچي هم نبايد استفاده كرده باشد تا نتيجه اي كه از كشت بدست مي آيد نتيجه صحيحي باشد .

    ضايعه بايد تازه و فعال باشد و. در ابتدا با الكل 70% ضد عفوني شود

    پس از ضد عفوني كردن محل بايد با گاز استريل خشك شود

    نمونه گيري از حاشيه فعال ضايعات و توسط لبه تيز اسكالپل (تيغ جراحي)(بيسوري) كه استريل هست صورت ميگيرد

    نمونه ها بر روي لام يا داخل پليت قرار ميكيرند

    در ضايعات وزيكول دار پس از برداشتن پوسته سطحي از درون وزيكول نمونه برداري ميگيرد

    در مواقعي كه ضايعه مرطوب ميباشد و دردناك ميباشد از سو آپ استريل براي نمونه گيري استفاده ميشود (شبيه به گوش پاك كن)

     

    جلسه سوم


    نمونه برداري از موي آلوده به قارچ



    ابتدا با استفاده از قيچي استريل موهاي نواحي آسيب ديده را كوتاه ميكنند سپس با استفاده ار لامپ وود (اشعه UV از خود آزاد ميكند) موهاي فلورسانس دار را مشخص ميكنند

    كه به رنگه زرد يا سبز هستن (برخي از قارچها خاصيته فلورسانس داشته در مقابل اشعه uv از خود نوره سبز ميدهند) سپس اين موها را كه شكسته و تغيير رنگ داده اند را

    انتخاب كرده و با استفاده از موچين از ته ميكنيم موهايه آلوده اغلب در فوليكول سست ميباشند و با موچين به راحتي كنده ميشوند . برداشت مو بايد از چندين نقطه ي و به مقدار

    زياد همرا با مقداري پوسته صورت گيرد . موهاي جمع آوري شده را داخل پاكت كاغذي (نايلوني) به ابعاد 6در 4 يا بين دو لام قرار داده با ذكر مشخصات بيمار به آزمايشگاه ارسال

    ميكنند يكي ديگر از روشهاي نمونه گيري از مو كه در دختر بچه ها يا گربه باب است روش هير براشينگ ميباشد (hair brushing) كه با استفاده از برس يا مسواك تمامي موي سر

    را برس كشيده و سپس برس را در داخل پليت استريل تكان ميدهند تا موها و مقداري پوسته ي سر از برس جدا شده و بدست آيد



    جلسه چهارم

    نمونه برداري از ناخن آلوده

    جمع آوري نمونه ناخن به مراتب دشوارتر از نمونه پوست و مو ميباشد براي اين كار ابتدا ناخن را از نظر ضخامت و رنگ بررسي ميكنند ناخن هاي با حالت گچي ،شيار دار ، نقطه نقطه را انتخاب نموده سپس با پارچه ي سفيد و تميز آغشته به الكل 70% ناخن را خوب تميز ميكنند تا قارچ هاي ساپروفيت و باكتري هاي احتمالي حذف شوند سپس ناخن را با استفاده از ناخن گير هاي مخصوص تا مرز ناحيه سالم كوتاه ميكنند . سپس با استفاده از اسكالپل (تيغ جراحي) تيز ناخن و ضوائد آن را از قسمت بستر ميتراشند . اولين تراش را دور ريخته بقيه را جهت بررسي ميكروسكوپي و كشت به مقدار كافي جمع آوري ميكنند .
    نكته: هر چقدر برداشت عمقي تر و نزديك به بافت زير ناخن باشد نتيجه بهتري ميدهد.
    در ضايعات چرك دار و متورم با استفاده از سو آپ استريل از چرك و بافت اطراف ناخن برداشت ميشود و جهت تهيه گسترش بر روي لام (اسمير) و همچنين جهت كشت روي محيط به كار ميرود
    نمونه ناخن را به مدت 24 الي 48 ساعت در محلول پتاس قرار ميدهند تا شفاف شود سپس به جست و جوي عناصر قارچي در آن ميپردازند (شفاف سازي)
    نكته: در كليه مراحل نمونه برداري از ناخن ميبايست كاغذي آغشته به محلول ضد عفوني كننده زير دست يا پاي بيمار قرار گيرد تا از پخش شدن عناصر قارچي در آزمايشگاه جلوگيري به عمل آيد.

     

    جلسه پنجم

    نمونه برداري قارچي زير جلدي

    نمونه گيري حتما قبل از درمان بايد صورت گيرد بايد سعي نمود از قسمت هاي زيرين ضايعه برداشت انجام شود در ضايعات خشك مواد چركي را بايد

    بيوپسي(برداشت بافت زنده) نمود و مواد بيوپسي شده را بين گاز استريل آغشته به سرم فيزيولوژي در داخل پليت استريل قرار داد و فوري آزمايش

    نمود.

    در هنگام برداشت از آبسه ميبايست آبسه ي مسدودي را انتخاب كرده و پس از ضد عفوني كردن با سرنگ استريل مايع درون آبسه را آسپيره(مايعي را

    به داخل سرنگ كشيدن) نمود.

    در نمونه هاي جلدي قارچ تا مدت چند هفته زنده ميماند و قابل جداسازي است بنابر اين تاخير در ارسال نمونه ها يا بررسي آنها مشكلي ايجاد نميكند و

    لزومي به نگه داري در يخچال نيست ولي نمونه هاي زير جلدي و احشايي اين مسئله مشكل ساز است

     

     ------------------------------------------------------------------------------

    روش های تشخیص در قارچ شناسی به ترتیب زیر است :

    1. نمونه برداری
    2. آزمایش مستقیم
    3. تهیه گسترش و رنگ‌آمیزی
    4. کشت
    5. تست‌های سرولوژی
    6.  تست‌های بیولوژیک
    7. تلقیح به حیوانات حساس آزمایشگاهی

     

    نحوه نمونه برداری در ضایعات مختلف قارچی و بررسی انواع نمونه های قارچی

    همان طور که در ادامه خواهید دید تنوع نمونه ها در قارچ شناسی زیاد است و نمونه ممکن است از هر قسمتی از بدن گرفته شود .

    نمونه هاي سطحي

    •  مو، قطعات ناخن، پوست
    • پوشش وزیکولها و تاولها
    • پوسته‌های ریز و شوره
    • تراشهای جلدی

    چرک ضایعات عمقی‌تر

    • ضایعات باز یا بسته و مسدود جلدی
    • آبسه‌های عمقی بدن مانند آبسه‌های چرکی شده آپاندیس

    بیماریهای عمومی شونده

    • خون محیطی (در هیستوپلاسموزیس)
    • مایع نخاع (در کریپتوکوکوزیس) 
    • پونکسیون مغز استخوان و یا غدد لنفاوی و یا بیوپسی اعضاء درونی بدن

    بیماریهای قارچی ریه

    • خلط
    • شستشوی برنش و یا بیوپسی جدار آن بوسیله برونکوسکوپی

    ساير نمونه ها

    • ترشح واژن (در کاندیدیازیس)
    • ادرار
    • مدفوع و ...

     

    آماده سازي بيمار قبل از نمونه گيري

    فرد نمونه گیر در آزمایشگاه قارچ شناسی باید قبل از نمونه گیری درخواست های زیر را بیمار داشته باشد در غیر این صورت تشخیص اشتباه و یا غیر ممکن خواهد بود . برای نمونه اگر فرد قبل از ازمایش از کرم استفاده کرده باشد باعث پوشانیده شدن ضایعه شده و در زیر میکروسکوپ چیزی دیده نخواهد شد. بنابراین اگر به چنین شرایطی برخوردید باید نمونه گیری را چندذ روز بعد دوباره انجام داد.  

    • عدم استحمام بيمار يا شستشوي محل ضايعه به مدت 7-4 روز
    •  عدم استفاده از كرم يا داروهاي موضعي در محل ضايعات سطحي
    •  گاهي ناشتايي
    •  پاك نمودن محل ضايعه از فلور نرمال

     

    نكاتي راجع به تعیین محل نمونه‌برداری

    • چنانچه ضایعات متعددی در مراحل مختلف پیشرفت در بدن وجود داشته باشد بهتر است که نمونه برداری را از ضایعات تازه و فعال انتخاب کرد .
    • نمونه برداري از لبه برجسته و خارجی ضايعات بهتر است انجام گیرد .
    • در صورت تعدد ضایعات بهتر است که از فرد فرد آنها نمونه‌برداری نمود .
    • نمونه ‌برداری بخصوص از نواحی که درمانهای موضعی در آنها صورت نگرفته است باید مورد توجه باشد
    • در بیشتر موارد لازم است که از عمق و منبع اصلی کانون بیماری نمونه‌برداری نمود.

     

    نمونه برداري از زخمهای شدیداً چرکی :

    بايستي قبلا چند روزی بیمار را تحت درمان با داروهای ضد میکربی سبک قرار داده و پس از برطرف شدن عفونت چرکی زخم، از آن نمونه‌برداری نمود. باید این نکته را در نظر داشته باشیم که:در نمونه‌برداری قارچی بايستي مقادیر بیشتری از ناحیه زخم برداشت نمود و نمونه اولیه بدست آمده را جهت آزمایش مستقیم و نمونه ثانوی را که از محل عمقی‌تر تهیه می‌شود بعلت کمتر بودن آلودگی جهت کشت استفاده کرد.

     

    روشهاي نمونه ‌برداری از ضایعات

    بيماري هاي قارچي سطحي

    قارچهای مولد این بیماری‌ها عبارتند از:

    1. Malassezia furfur عامل بیماری تینه آورسیکالر (Tinea versicolor)
    2.  Trichosporon cutaneum عامل بیماری پیدرای سفید (with piedra)
    3.  piedra hortai عامل بیماری پیدرای سیاه (Black piedra)
    4.  cladosporium werneckei عامل بیماری تینه آنیگرا (Tinea nigra)

    در تینه‌آ ورسیکالر و تینه آنیگرا ابتدا محل ضایعه را با الکل 70درصد به خوبی پاک کرده و سپس بوسیله نوار چسب اسکاچ و یا تراش جلد با اسکالپل، پوسته‌ها را جمع آوري مي كنيم و همچنین در بيماري هاي سطحي مو مثل پيدراها مي توان موهاي ناحيه آلوده را قيچي كرده و برداشت نمود.

     

     

    بيماري هاي قارچي جلدي

    ضایعات مو

    • نمونه برداری باید در زیر چراغ وود و یا نور طبیعی صورت گیرد
    • اکثر ضایعات حاصله در اثر انواع میکروسپوروم‌ها در زیر چراغ وود- چراغ اولترا ويوله فلورسانس زرد-سبز رنگ می‌دهد
    •   ضایعات حاصله در اکثر سپس های ترایکوفایتون و نیز میکروسپورم جیپسئوم فاقد این خاصیت می‌باشند
    •   در ضايعات كچلي مو ابتدا ناحيه را با گاز آغشته به الكل تميز نموده و سپس بوسيله پنس سرپهن يا موچين حدود 10 تار مويي كه شكسته يا تغيير رنگ داده يا كدر شده يا غلاف دارد را كنده و جمع آوري مي كنيم

     

    ضایعات پوستي

    • نمونه برداری باید در زیر چراغ وود و یا نور طبیعی صورت گیرد.
    • بيمار نبايستي از حدود يك هفته قبل از نمونه برداري حمام كرده يا از داروهاي خوراكي يا موضعي استفاده كرده باشد

    انواع روشها در نمونه گیری از پوست

    • استفاده از نوار چسب اسكاچ
    • استفاده از اسكالپل كند استريل
    • استفاده از برس سر

     

    ضایعات ناخن

    • قبل از نمونه برداري بايستي ناخن را با الكل تميز نموده و قسمت آزاد ناخن را بوسيله ناخن گير كاملاً جدا كرده و دور ريخت
    • قسمت سفت و صدفی ناخن و یا زوائد پنیری شکل نمونه‌های مناسبی جهت آزمایش قارچی نمی‌باشند
    • توسط اسكالپل استريل ، حدفاصل ناحيه سالم و آسيب ديده را تراشيده و تراشه هاي اوليه را دور ريخته و سپس مقداري از تراشه هاي گرفته شده از نزديك بستر ناخن را جمع آوري مي كنيم.
    • برای شفاف کردن ناخن می‌توان از پتاس 20٪ و کمی حرارت استفاده کرد

     

    بیماری های قارچی زیرجلدی

    بیماریهای این دسته شامل کروموبلاستوما یکوزیس (chromoblastomycosis)،مایستوما (mycetoma)،اسپوروتریکوزیس(Sporotrichosis) ورینوسپوریدیوزیس (Rhinosporidiosis) هستند.نمونه جمع‌آوری شده از این ضایعات ممکن است گرانول و چرک دملهای باز ، تراوشات اگزود ای ضایعات، مایع مجاری تخلیه‌ای یا دملهای سربسته ویا نسوج بدست آمده و بیوپسی باشند

     

    بیماری های قارچی احشایی

    • نمونه جمع‌آوری شده از این ضایعات ممکن است چرک یا اگزودمای زخمها، مایع نخاع، خلط، خون محیطی، پونکسیون مغز استخوان و یا آبسه‌های مسدود، غدد لنفاوی و نسوج بدست آمده توسط یوپسی یا اتوپسی باشد
    • در اين دسته از بيماري ها آزمایش مستقیم ، کشت و در بعضی موارد تلقیح به حیوان حساس یا تست سرمی از نمونه بدست آمده باید انجام داد

     

    نحوه بررسي نمونه ها در بیماری های قارچی احشایی

    ۱-چرک یا اگزودا

    • تهیه نمونه از آبسه:آسپيراسيون / باز كردن آبسه توسط اسكالپل
    • آماده سازی نمونه:بررسي مستقيم بدون تغيير در نمونه و يا پس از افزودن پتاس
    • رنگ امیزی:گرم و اسید فست

    ۲-نمونه برداري از خون

    ۳-مایع نخاع

    • آماده سازی نمونه:سانتريفيوژ كردن و استفاده از رسوب
    • رنگ آمیزی:مركب چين ، گرم و اسيد فاست

     

    ۴-نمونه برداري از دستگاه تنفس تحتاني

    • قطعات بدست آمده از نسج برنش توسط برونکوسکوپی

     

    ۵-خلط

    1. نمونه صبحگاهي در حالت ناشتا
    2.  شستشوي دهان با آب يا دهان شويه رقيق بدون قرقره كردن قبل از نمونه گيري
    3. بررسي نمونه از نظر مناسب بودن
    4. موارد ارزش دار جداسازي عوامل قارچي از نمونه خلط
    • نحوه بررسی مستقیم:بررسي با آب و پتاس
    • رنگ آمیزی:مركب چين ، گرم و اسيد فاست و رنگ آميزي هاي خوني

     

    ۶-خون و پونکسیون مغز استخوان و غدد لنفاوی

    • رنگ آمیزی:گیسما یا رایت
    • کشت:در مورد مغز استخوان و غدد لنفاوی مقدار کشت در هر لوله 0.2cc و در مورد خون یا پونکسیون مغز استخوان خون‌دار 2-3cc است
    • تلقيح به حیوان حساس آزمايشگاهي

     

    ۷-نمونه هاي بیوپسی و اتوپسی

    • ارسال نمونه در سرم فيزيولوژي استريل 
    • تقسيم نمونه به قطعات کوچک با رعایت کامل شرایط ضدعفونی  
    • تهيه گسترش به روش تماس بافت با سطح لام
    • کشت در محیط‌های اختصاصی به روش مالیدن و له کردن در روی سطح محیط
    • تلقيح به حیوان حساس آزمايشگاهي

     

    ۸-نمونه برداري از واژن

    • توسط دو سواپ از نواحی آلوده برداشت مي كنيم
    • درون محیط ترانسپورت و در 4 درجه سانتي گراد به آزمایشگاه ارسال می‌گردند
    • یکی از سواپ‌ها را برای تهیه اسمیر و دیگری را برای کشت بكار مي بريم

     

      ۹-نمونه برداري از سایر مایعات بدن مانند پلور، سینویال و صفاق

    • جمع آوري نمونه درون لوله‌های استریل محتوی هپارین 
    • در صورتیکه مایعات بدن چرکی باشند نباید نمونه‌ها سانتریفيوژ شوند 
    • مایعات شفاف را با دور 1200در دقیقه به مدت 10دقیقه سانتریفيوژ نموده ، رسوب را جهت آزمایش مستقیم و کشت استفاده می‌كنيم

     

    ۱۰-نمونه برداري از غشاهاي مخاطي

    • استفاده از اسكالپل كند استريل
    • استفاده از سواپ مرطوب
    • در ضایعات مشکوک به کاندیدا آلبیکنس(candida albicans) تهیه گسترده جهت رنگ‌آمیزی ضرورت دارد و نمونه جمع‌آوری شده را بلافاصله باید کشت داد .

     

    ۱۱-نمونه برداري از گوش

    • نمونه‌ها توسط سواپ استریل یا رینگ مخصوص تهیه و در لوله استریل یا محیط انتقالی (ترانسپورت) نگهداری می‌شوند
    • استفاده از اسكالپل جهت جمع آوري پوسته

     

    ۱۲-نمونه برداري از چشم

    • در کراتومایکوزیس، نمونه معمولاً تراشه‌های قرنیه می‌باشد
    • در صورت گرفتاری ملتحمه، نمونه‌ها توسط اسپا چولای پلاتینی و یا سواپ تهیه می‌شوند
    • نمونه‌ها باید مستقیماً روی محیط کشت برده شده و قسمتی هم جهت اسمیر استفاده شود

     

    ۱۳-نمونه برداري از مدفوع

    • نمونه در ظرف استریل جمع‌آوری می‌شود
    • سواپ‌های رکتال درون محیط ترانسپورت ارسال می‌شوند
    • نمونه‌ها باید به سرعت و در 4 درجه سانتي گراد به آزمایشگاه ارسال ‌گردند
    • نمونه‌ها نبایستی به مدت طولانی نگهداری شوند زیرا باعث رشد مخمرها می‌شود

     


    این مطلب تا کنون 15 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : نمونه ,استفاده ,ناخن ,برداري ,ضایعات ,استريل ,نمونه برداري ,نمونه گيري ,قارچ شناسي ,عناصر قارچي ,بدست آمده ,عامل بیماری پیدرای ,
    روش های نمونه گیری و ازمایش نمونه قارچی

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده